ALASKA WORKERS' RIGHTS (HMONG): Koj txoj cai ua haujlwm

Zoo siab txais tos txhua tus los rau Tsab Ntawv East Anchorage; Hnub no lub xov tooj cua luv luv no yuav piav qhia txog Alaska cov neeg ua haujlwm txoj cai hauv lus Hmoob. Kuv lub npe yog Emery Yaj , kuv yog tus txhais lus Hmoob rau tus tuav thiab coj  xov tooj cua  Andrew Gray. Andrew Gray yog tus sawv cev rau East Anchorage hauv Alaska State House. Cov ntaub ntawv thiab lus  tham hauv ntu no yog raws li kev xam phaj xyoo 2024 los ntawm tus thawj coj Jeremy Applegate hauv lub chaw Haujlwm Saib Xyuas nyiaj thiab Sijhawm rau xeev Alaska cov neeg ua haujlwm txoj cai. 

Txhua tus neeg ua haujlwm hauv Alaska muaj cai tau txais kev them nyiaj ncaj ncees thiab vaj huam sib luag raws li txoj cai. Ntau tus neeg ua haujlwm tsis paub txog txoj cai no, ua rau cov tswv ntawv lawv lub chaw ua hauj lwm coj tsis ncaj rau lawv. Lub hom phiaj ntawm lub xov tooj cua  no yog los qhia rau cov neeg ua haujlwm hauv Alaska kom paub txog txoj cai ntawm kev them nyiaj thiab vaj huam sib luag. 

Transcript

Zoo siab txais tos txhua tus los rau Tsab Ntawv East Anchorage; Hnub no lub xov tooj cua luv luv no yuav piav qhia txog Alaska cov neeg ua haujlwm txoj cai hauv lus Hmoob. Kuv lub npe yog Emery Yaj , kuv yog tus txhais lus Hmoob rau tus tuav thiab coj  xov tooj cua  Andrew Grey. Andrew Grey yog tus sawv cev rau East Anchorage hauv Alaska State House. Cov ntaub ntawv thiab lus  tham hauv ntu no yog raws li kev xam phaj xyoo 2024 los ntawm tus thawj coj Jeremy Applegate hauv lub chaw Haujlwm Saib Xyuas nyiaj thiab Sijhawm rau xeev Alaska cov neeg ua haujlwm txoj cai. 

Txhua tus neeg ua haujlwm hauv Alaska muaj cai tau txais kev them nyiaj ncaj ncees thiab vaj huam sib luag raws li txoj cai. Ntau tus neeg ua haujlwm tsis paub txog txoj cai no, ua rau cov tswv ntawv lawv lub chaw ua hauj lwm coj tsis ncaj rau lawv. Lub hom phiaj ntawm lub xov tooj cua  no yog los qhia rau cov neeg ua haujlwm hauv Alaska kom paub txog txoj cai ntawm kev them nyiaj thiab vaj huam sib luag. 

TXOJ CAI THIB IB, TXHUA TUS NEEG UA HAUJLWM HUAV ALASKA MUAJ CAI SAU DAIM NTAWV COG LUS. 

Thaum ib tus neeg ua haujlwm yuav pib ua haujlwm hauv Alaska, tus neeg ntawd yuav tsum tau kos npe rau daim ntawv cog lus ntawm tus tswv ntiav haujlwm ua ntej nws pib ua hauj lwm ntawd. Daim ntawv cog lus yuav qhia peb nqi raws li: 

1. Koj yuav tau them nyiaj hli npaum li cas.
2. Koj yuav tau them lub sijhawm twg. 
3. Koj yuav tau them li cas. 

Muaj plaub txoj hauv kev them nyiaj: Feem ntau yog them tshev. Tus tswv haujlwm them tshev rau tus neeg ua haujlwm. Tus neeg ua haujlwm yuav tsum rho tau nyiaj ntsuab lossis tso tau nyiaj rau nws lub tuam txhab rau nyiaj (bank) los ntawm daim tshev. Muab hais ua lwm lo lus lossis piv xam, yog tus neeg ua haujlwm sim rho nyiaj hauv daim tshev es lub bank sau nqi, tus neeg ua haujlwm muaj cai nug tus tswv them nyiaj seb mus rho nyiaj qhov twg thiaj tsis tau them nqi rho. 

Alaska txoj cai them tau nyiaj ntsuab rau cov neeg ua haujlwm. Yog tus neeg ua haujlwm muaj lub tuam txhab tso nyiaj hauv teb chaws meska ces nws tuaj yeem tau txais nyiaj them ncaj qha mus rau nws lub tuam txhab. Kuj muaj ntau lub chaw ua haujlwm them nyiaj los ntawm kev qhib ib daim npav rho nyiaj rau tus neeg ua haujlwm. Txawm tus tswv haujlwm yuav them li cas los tus neeg ua haujlwm yuav tsum tau txiav txim siab thiab xaiv ua ntej nws pib ua haujlwm rau daim ntawv teev cia. Tus neeg ua haujlwm yuav tsum tau nug tus tswv ntiav haujlwm thaum pib seb nws yuav tau txais nws cov nyiaj hli them zaum kawg li cas hnub nws tawm haujlwm. Qhov no tseem ceeb heev rau cov neeg ua haujlwm uas yuav rov qab mus vaj mus tsev txawv teb chaws uas tsis yog neeg teb chaws meska. Yog tias tus tswv haujlwm mam xa daim tshev kawg rau koj, xyuas kom meej koj li chaw nyob thiab ntsuas kom muaj sijhawm txaus rau daim tshev tuaj kom txog koj. Yog tias koj tsis tau txais koj daim tshev kawg, koj yuav tau hu rau koj lub chaw ua haujlwm lossis tus tswv them nyiaj kom koj paub meej tias lawv xa koj daim tshev tuaj rau koj raws li koj lub chaw nyob. Tom qab ntawd yog tias muaj teeb meem thiab koj tsis tau txais koj daim tshev kawg, koj hu tau rau Alaska Department of Labor ntawm tus xov tooj 907-269-4900. Koj tsis tas paub lus meska thaum koj hu rau Department of Labor, nug kom lawv nrhiav neeg txhais koj yam lus -muaj neeg txhais lus pab rau koj. 

FEEM COOB COV NEEG UA HAUJLWM HAUV ALASKA MUAJ CAI TAU TXAIS NYIAJ HLI RAWS LI XEEV ALASKA TXOJ CAI THEM NYIAJ PIB  (MIMIMUM WAGE). 

Feem coob cov neeg haujlwm hauv Alaska muaj cai tau txais nyiaj hli pib $11.73 toj ib xub moos. Yog tias koj tau them tsawg dua $11.73 toj ib xub moos, koj yuav tau hu rau Alaska Department of Labor ntawm tus xov tooj 907-269-4900. 

TSHAJ XUB MOOS LOSSIS DLAU SIJHAWM 

Cov neeg ua haujlwm feeb coob hauv Alaska tau txais cov nyiaj them tshaj xub moos lossis dlau sijhawm. Muaj ob txoj kev uas koj tsim nyog tau them tshaj xub moos. 

1. Yog koj ua haujlwm ntau tshaj 8 xub moos toj ib hnub, koj tsim nyog tau txais them ntxiv txhua xub moos uas koj ua haujlwm tshaj ntawm 8 xub moos. Cov nyiaj tshaj xub moos yog ib nrhab ntxiv, piv xam li tias koj tau them $20 toj ib xub moos, koj cov nyiaj tshaj xub moos yog $30 toj ib xub moos. Yog tias koj tau them raws qhov pib qis $11.73 toj ib xub moos, ces koj yuav tau $17.60 toj ib xub moos rau cov xub moos uas tshaj 8 xub moos rau ib hnub. 
2. Alaska txoj cai tshaj xub moos yog tus neeg ua haujlwm ua haujlwm tshaj 40 xub moos toj ib as thiv. Yog koj ua haujlwm 9am-5pm Monday mus txog Saturday, koj cov xub moos yog 48 xub moos. Koj yuav tau txais 8 xub moos tshaj.  

Muaj qee txoj haujlwm tsis them nyiaj tshaj xub moos, tabsis yog feem tsawg. Yog koj xav paub kom meej tias seb koj puas tau them nyiaj tshaj xub moos, koj hu tau rau Department of Labor ntawm 907-269-4900. 

HNUB SO

Tsis muaj txoj cai txwv tus tswv haujlwm hauv Alaska kom yuav tsum muaj ib hnub so rau cov neeg ua haujlwm. Txhua tus neeg ua haujlwm hnub nyoog nqis tshaj 18 xyoo yuav tsum tau so ib hnub toj ib as thiv.  

SO 

Tus ts+wv haujlwm hauv Alaska tsis tas yuav tsum tau muab sijhawm so rau cov neeg ua haujlwm, tabsis muaj ob yam uas sawv daws yuav tsum tau paub. Yam ib, yog tias tus tswv ua haujlwm muab sijhawm so rau cov neeg ua haujlwm, tus tswv yuam tsis tau cov neeg ua haujlwm kom ntaus xub moos tawm yog tsis dlau 20 feeb losis ntev tshaj ntawd. Yog so tsawg tshaj 20 feeb, cov neeg ua haujlwm yeej tseem tau nyiaj thiab tsis tas ntaus xub moos tawm. 

Yam ob, muaj qee txoj hauj lwm yuav tsum tau so raws lawv txoj cai. Piv txwv li lub chaw saib xyuas kev nyab xeeb thauj khoom mus los, tus neeg txav tsheb loj thauj khoom yuav tsum tau so kom txaus ua ntej nws rov pib txav tsheb mus ntxiv. 

COV NYIAJ TXIAV THEM SE

Cov nyiaj txiav them se yog cov nyiaj txiav tawm ntawm koj daim tshev ua ntej koj tau txais. 

Txoj cai los ntawm nom tswv yuav tsum tau txiav, piv txwv li, txiav nyiaj qab xyoo ua se los ntawm tsoom fwv, txiav pab cuam rau insurance kev khuaj mob, lossis nyiaj Laus. Kuj muaj txiav tawm pab cuam rau child support los ntawm court raws li cai lij choj.  

Yog thaum tus neeg ua haujlwm tau nyiaj pub dawb lossis tips, tus tswv haujlwm muaj cai txiav tawm tus neeg ua haujlwm ntawd cov nyiaj. Tabsis yog nws tsis tau them npaum li cov miminum wage ces yog  tus tswv txiav tshaj dlau lawm.  Yog koj ntseeg tau tias nws txiav tshaj dlau lawm, tsim nyog koj nrog koj tus nai lossis lub tsev saib xyuas haujlwm Department of Labor tham txog qhov no. 

 Yog tias tus tswv haujlwm muab hoob nyob thab chaw pw rau tus neeg ua haujlwm ces nws muaj cai txiav tus neeg ntaw li nyiaj hli tawm. cov hais los no feem ntau yog cov neeg ua haujlwm ntaus ntses, thiab raws caij nyoog. 

Yog tus neeg ua haujlwm tsuas tau them raws li qhov pib qis kawg nkaus lossis mimimum wage, ces tus tswv haujlwm tsis muaj cai txiav tshaj $20 toj ib hnub rau hoob nyob thiab chaw pw. Yog tus neeg ua haujlwm tau nyiaj ntau tshaj mimimum wage, ces tus tswv haujlwm muaj feem txiav tau ntau tshaj $20 toj ib hnub. Cov hais lo no yuav tsum tau muaj ntawv cog lus los ntawm ob tog qhia txog cov nyiaj raug txiav tawm ntawm tus neeg ua haujlwm daim tshev. 

Kev txiav nyiaj tsis raug cai yog txiav nyiaj tawm ntawm tus neeg haujlwm daim tshev vim cov qhua tsis them nyiaj rau tus tswv haujlwm lossis vim tej cuab yeeb khoom siv ua haujlwm puas, lossis nyiaj poob thiabploj hauv chaw ua haujlwm. Yog koj ntseeg tau tias tus tswv ntawm koj lub chaw ua haujlwm txiav koj cov nyiaj yam tsis raug cai, koj hu rau lub tsev saib xyuas kev ua haujlwm ncaj ncees Department of Labor. 

KEV MUS LOS Transportation 

Yog tus tswv haujlwm them nqi tsheb, muab tsheb, pib caij tsheb rau tus neeg ua haujlwm caij mus los ntawm lub chaw txais thiab lub chaw ua haujlwm, tus tswv yuav tau xa tus neeg ua haujlwm rov qab los rau thaj chaw uas ob tog pom zoo thaum pib. 

Tus tswv haujlwm yuav tsum tau xa tus neeg ua haujlwm rov qab thaum tus neeg ua haujlwm tawm txoj hauj lwm ntaw lossis tag sijhawm caij nyoog ua haujlwm. 

Tus tswv haujlwm yuav tsum tau xa tus neeg ua haujlwm rov qab tom qab 45 hnub nws tawm txoj haujlwm ntawd yog nws thov. 

Yog tus tswv laij tawm tus neeg ua haujlwm, tus tswv yuav tsum tau xa tus neeg ua haujlwm mus rau thaj chaw cog lus thaum pib. Tabsis tus tswv muaj cai tsis xa tus neeg ua haujlwm yog qhov nws raug laij tawm haujlwm vim yog kev tsis sib haum xeeb, sib ntaus sib tua, lossis tus neeg ntaw tsis tuaj ua haujlwm ntau tshaj 3 hnub uake.  

Tus tswv tsis tas xa tus neeg ua haujlwm yog tias nws tus kheej tawm yam nws txaus siab. Tabsis yog nws tawm txojhauj lwm ntawd vim tus tswv dag tsis them nyiaj ncaj ncees, losis lwm yam uas tsis zoo ces tus tswv yuav tsum tau xa tus neeg ua haujlwm mus kom txog qhov chaw cog lus thaum pib. 

Yog tus tswv xa tsis tau tus neeg ua haujlwm rov qab raws sijhawm vim tsis muaj tsheb xa, tus neeg ua haujlwm muaj cai nyob ntawm tus tswv yam tsis raug them nqi chaw nyob losis tus tswv them $100 toj ib hnub rau tus neeg ua haujlwm mus nrhiav chaw nyob. Qhov no yuav tsum tshwm sim rau hnub tus neeg ua haujlwm tawm txoj haujlwm ntaw mus txog hnub uas muaj tsheb xa lossis sijhawm 10 hnub seb qhov twg los txog ua ntej. 

TIV THAIV KOJ TUS KHEEJ 

Nco ntsoov teev tseg khaws cia cov sijhawm uas koj ua  haujlwm txhua hnub cais tawm ntawm koj tus tswv ntiav haujlwm cov ntaub ntawv teev sijhawm. 

Tus tswv ua haujlwm yuav tsum tau teev ntaub ntawv khaws tseg cov sijhawm uas cov neeg ua hauj lwm lub sijhawm ua haujlwm raws li txoj cai. Muaj qee zaum lawv tsis nco teev cia thiab lawv qhia yam siab dawb paug, tabsis muaj qee zaug lawv txhob txwm thiab teev tsis tsis ncaj. Yog koj muaj koj li ntaub ntawv teev cia, koj muaj pov thawj pab koj txais tau nyiaj raws qhov tsim nyog koj raug them. 

Txoj hauv kev uas yooj yim pab sau teev cia koj lub sijhawm ua haujlwm yog koj lub xov tooj yog tias koj muaj xov tooj. Koj tuaj yeem thaij lossis sis yees duab cia txhua lub sijhawm koj pib haujlwm thiab lawb haujlwm. Ceev cov duab ntawv cia rau koj tau siv thaum lub sijhawm uas koj cheem txum. 

NRHIAV KEV PAB. 

Yog koj ntseeg tias koj tus tswv haujlwm hla txoj cai, koj tuaj yeem xa email tau mus rau lub chaw haujlwm nyiaj haujlwm thiab sijhawm ntawm tus email, statewide.wagehour@alaska.gov  

lossis koj hu tau rau lawv ntawm tus xov tooj 907-269-4900 hnub Tuesday txog rau thursday thaum 8:30-4-30Pm. 

Txawm koj paub tsis meej los koj yeej hu tau rauv lawv thov kev pab. Yog tias koj xoom xais tsis ntseeg siab, kav tsij hu nrhiav kev pab. 

Koj tuaj yeem hu tau txawm koj tsis muaj visa lossis ntaub ntawv ua haujlwm. Lub chaw ua haujlwm saib xyuas kev ua haujlwm them nyiaj ncaj ncees txoj hauj lwm yog pab txhua tus neeg ua haujlwm koj tau txais kev ncaj ncees. Lawv yuav tsis ceeb toom koj mus rau lub chaw neeg poob teb chaws immigration vim koj hu nrhiav kev pab kom tau koj cov nyiaj ua haujlwm. 

Qhov no tseem ceeb heev uas txhua tus yuav tsum tau nkag siab thiab paub txog txoj cai hauv Alaska txawm yus yog tus neeg nyob rau lub xam xeeb twg los yus muaj cai tau txais kev them nyiaj ua haujlwm ncaj ncees. Txawm hais tias koj twb muaj npe raug xa rov qab mus rau koj lub teb chaws los koj yeej muaj cai muab kom tau koj cov nyiaj uas koj ua haujlwm. Tso siab thiab hu lub chaw haujlwm saib xyuas kev them nyiaj ncaj ncees thov kev pab. 

Ua tsaug ntau rau txhua tus uas los mloog. Thov kom sawv daws muaj hmoo rau txoj haujlwm uas koj ua nyob hauv Alaska. Cia siab tias sawv daws yuav ntsib kev noj qab nyob zoo.  Yog leej twg muaj lus nug koj tuaj yeem tiv toj tau tus sawv cev rau Alaska Andrew Grey ntawm 907-269-0123 lossis email rep.andrew.gray@akleg.gov.